عبادت و در معنا و مفهوم آن - همان‌گونه كه ملاحظه مىفرماييد - چنين نيست كه تنها براى خدا باشد ، بلكه قرار دادن خود انسان يا هر صاحب شعور و عقلى به صورت بنده ، تفاوت نمىكند براى خدا باشد يا غير خدا . پس نتيجه مىگيريم كه عبادت با شرك جمع مىشود ، ولى با استكبار جمع نمىگردد و به همين معنا نيز صراحت دارد . شايد چيزى كه موجب شده انتقاد كننده به دخول معناى الوهيت بينديشد اين باشد كه عبادت در عرف عموم مردم ، بدون قرينه و نشانه‌اى مطلق است و فكر انسان را به معناى تألّه ( بندگى و پرستش ) همان‌گونه كه در گفتار خداوند « قل انّما أُمرتُ ان اعبد الله و لا اشرك به » « 1 » نمايان است مىكشاند . خلاصه ، معناى الوهيّت را ( پرستيده شدن و بندگى ) از كلمه عبادت نمىتوان دريافت كرد ، بلكه اين كلمه در قرآن گاهى به معناى پيروى و طاعت آمده است چنان‌كه در آيهء : « الَمْ اعهَد اليكُمْ يا بَنىآدمَ الّا تَعبدُوا الشَّيطان » « 2 » در اين جا عبادت به معناى اطاعت و پيروى كردن است ؛ يعنى شيطان را پيروى و اطاعت نكنيد . همچنين به معناى تذلّل ، خضوع ، فروتنى و تواضع آمده است « وَ قَومهُما لَنا عابِدونَ » « 3 » اين جا عبادت

--> ( 1 ) . رعد ( 13 ) آيهء 36 ، « بگو ( اى پيامبر ) كه من به يقين فرمان يافته‌ام تا خدا را بپرستم و بر او انبازى نگيرم » . ( 2 ) . يس ( 36 ) آيهء 60 ، « اى بنىآدم ! آيا ما از شما پيمان نگرفتيم كه شيطان راعبادت نكنيد ؟ » . ( 3 ) . مؤمنون ( 23 ) آيهء 47 ، « در حالىكه قوم آنها ( بنىاسرائيل ) ما را عبادت مىكنند ( و بردگان ما هستند ) » .